بحران آب تهدیدی برای زندگی پرندگان مهاجر در خوزستان
بحران آب تهدیدی برای زندگی پرندگان مهاجر در خوزستان
معاون محیط زیست خوزستان:خشکسالی و تخریب زیستگاه‌های خوزستان پرندگان مهاجر را تهدید می‌کند.

معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به روز جهانی پرندگان مهاجر، با بیان اینکه خوزستان پذیرای نیمی از پرندگان مهاجر به کشور است، مهم‌ترین تهدید برای این پرندگان را خشکسالی و تخریب زیستگاه بیان کرد.

خوزستان با داشتن حدود نیمی از مساحت تالاب‌های کشور، یکی از مهم‌ترین توقفگاه‌های پرندگان مهاجر در دنیاست. این درحالیست که در دهه‌های اخیر با بحران آب، خشک شدن و کاهش آب تالاب‌هایش روبه رو شده است. سرشماری پرندگان زمستان‌گذر در خوزستان نشان می‌دهد که جمعیت این پرندگان از ۲۴۰ هزار و ۴۷۶ قطعه در سال ۹۲، به ۱۳۳ هزار و ۸۹۸ قطعه در زمستان پارسال کاهش یافته است.

دومین شنبه ماه می، از سال ۲۰۰۶ به عنوان “روز جهانی پرندگان مهاجر” نامگذاری شده که امسال مصادف با ۲۴ اردیبهشت (۱۴ماه می) است. هدف از این نامگذاری و برنامه‌هایی که به این مناسبت تدارک دیده می‌شود تاکید بر مشارکت فعال در حفاظت از پرندگان مهاجر است. شعار امسال این روز، “خاموشی چراغ‌ها برای بازگشت امن پرندگان مهاجر به خانه” انتخاب شده است. چرا که آلودگی نوری، روز به روز جدی‌تر می‌شود. وجود نور مصنوعی بیش از حد در شب می‌تواند باعث شود، پرندگان در هنگام مهاجرت راه خود را گم و حتی به ساختمان‌ها و برج و دکل‌های مخابراتی برخورد کنند. هر سال میلیون‌ها پرنده به خاطر چنین حوادثی جان خود را از دست می‌دهند.

سید عادل مولا افزود: امسال با توجه به بحث آلودگی نوری، شعار “چراغ‌ها را کمتر کنیم تا پرندگان آسوده‌تر باشند” برگزیده شده که هدف از این انتخاب، آگاه‌سازی مردم درباره اختلالی است که نور مصنوعی در بدن پرندگان ایجاد می‌کند، زیرا وقتی نور چراغ همیشه روشن باشد، روز و شب آن‌ها برهم می‌خورد و سیستم بیولوژیک پرندگان مختل می‌شود.

وی همچنین گفت: خوزستان ۵۰ درصد پرندگان مهاجری که وارد کشور می‌شوند را در خود جای می‌دهد و از بالاترین تنوع گونه‌ای برخوردار است، تالاب‌های این استان یکی از آخرین توقفگاه‌های پرندگان مهاجر در دنیا به شمار می‌رود بنابراین باید فکر اساسی و برنامه‌ریزی مدونی برای حضور پرندگان مهاجر در این استان داشته باشیم.

معاون حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به کاهش ۲۰ درصدی پرندگان مهاجر در سرشماری زمستانه پارسال، افزود: این مساله نشان می‌دهد منابع آبی و زیستگاه‌های پرندگان مهاجر محدودتر شده و یا از بین رفته است به همین دلیل نگرانی ما باید خیلی بیشتر باشد.

مولا اضافه کرد: آخرین سرشماری پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی خوزستان در زمستان سال ۱۴۰۰ در ۱۳ ایستگاه اصلی و ۲۹ ایستگاه فرعی در تالاب‌های استان انجام شد، در این سرشماری در مجموع ۱۳۳ هزار و ۸۹۸ قطعه پرنده از ۹۰ گونه مختلف در زیستگاه‌ها شمارش شد که نسبت به جمعیت شمارش شده در سال ۱۳۹۹ که ۱۶۵ هزار و ۸۶۸ قطعه پرنده بود، حدود ۲۰ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

وی عمده دلایل این کاهش را خشک بودن بخش‌های وسیعی از زیستگاه‌های مورد بررسی بیان کرد و توضیح داد: در زمان سرشماری حجم تالابی میانگران معادل ۵۰ درصد سال گذشته، تالاب بندون کاملا خشک و بخش جنوبی هورالعظیم نیز تقریبا خشک بوده است.   

مولا با بیان اینکه پارسال تالاب هورالعظیم به تنهایی ۶۷ درصد پرندگان شمارش شده را در خود پذیرا بوده است، اضافه کرد: در بین گونه‌های شمارش شده گونه‌های کمیاب و حایز اهمیت همچون قوی فریادکش، عقاب دریایی دم سفید، اردک مرمری، اردک تاجدار، اردک بلوطی، غول حواصیل، باکلان مارگردن، پلیکان پاخاکستری، لک لک سیاه، باکلان کوچک و فلامینگو مشاهده شده است.

معاون حفاظت محیط زیست خوزستان همچنین با بیان اینکه حضور پرندگان مهاجر در خوزستان بستگی به شرایط منابع آبی دارد، گفت: شرایط خشکسالی و گرد وغبار روی جمعیت پرندگانی که به این استان مهاجرت می‌کنند موثر است.

وی خشکسالی را بزرگ‌ترین تهدید پرندگان مهاجر دانست و ادامه داد: خشکسالی، تبعاتی همچون بی‌آبی و خشک شدن منابع آبی، گرد و غبار و آتش سوزی در زیستگاه‌ها را به دنبال دارد.

به گفته وی، فصل جوجه‌آوری پرندگان بومی (پرندگان تابستان گذر) همزمان با این آتش سوزی‌هاست و با توجه به اینکه جوجه‌ها توان حرکت را ندارند در این آتش سوزی‌ها بسیار آسیب می‌بینند.

مولا، تخریب زیستگاه را تهدیدی دیگر برای پرندگان مهاجر بیان کرد و افزود: همه عواملی که باعث می‌شود امنیت زیستگاه‌ها از بین برود همچون فعالیت‌های عمرانی و صنعتی مثل اکتشاف نفت، راه‌سازی و تصرف زمین‌ها برای کشاورزی، باعث تخریب زیستگاه می‌شود که هم اکنون در تالاب‌های هورالعظیم، شادگان، بامدژ و میانگران خوزستان با آن روبه رو هستیم.

این مقام مسوول همچنین تامین حقابه تالاب‌ها و رودخانه‌ها را یکی از موارد ضروری دانست و خواستار تامین حقابه تالاب‌ها شد.

مولا افزود: تامین حقابه محیط زیست، کنترل فعالیت‌های توسعه‌ای و آموزش، می‌تواند در حفاظت از زیستگاه‌ها و پرندگان مهاجر موثر باشد.