عصر اولین ها// ایمان کاهکش: با وقوع فاجعه متروپل در آبادان که خردادماه ۱۴۰۱ موجب مرگ ۴۳ نفر و مجروحیت ۳۷ نفر شده بود نگاه ها به ایمن سازی ساختمان ها و امنیت جانی ساکنین اهمیت ویژه تری یافت. این موضوع موجب شد تا اقدامات پیشگیرانه هفته گذشته در ریزش مجتمع ساختمانی زیتون کارمندی صورت بگیرد تا حادثه جانی خاصی اتفاق نیفتد.
با این حال انتشار خبر مجتمع ۳۰ واحدی در بندرامام و ناامین بودن و خمیدگی ستون های اصلی سازه ساختمان موجب شده تا نگرانی ها در این خصوص را افزایش دهد. موضوعی که ابتدا با انتشار خبر تخلیه کامل این مجتمع و در ادامه با اعلام جرم دادستانی بر علیه مالک، سازنده و طراح این مجتمع مسکونی همراه بود. هر چند یکی از ساکنین مجتمع مذکور با ابزار نارضایتی از محل پیشنهادی جهت اسکان بیان داشت: مکان اسکان جدید با یک اتاق و سرویس بهداشتی بدون آشپزخانه موجب شده تا اکثر از اقامت در این محل منصرف شوند و از طرفی با توجه به شرایط اقتصادی امکان اجاره یا رهن مکان دیگری را نداریم. وی افزود: ترمیم ستون های مجتمع بدون کیفیت صورت گرفته و مورد تأیید کارشناس هم نیست بخاطر همین از مسئولین انتظار داریم تا امکان دریافت تسهیلات را جهت اجاره مکان جدید تا موضوع ایمن سازی مجتمع فعلی را پیگیری کنیم.
وضعیت اخیر مجتمع ساختمانی مسکونی مهدی ۱۱ به گونه ای است که پس از بررسی های انجام شده این ساختمان به عنوان یکی از سازه های ناایمن شهر بندرامام تشخیص داده شد و طبق گفته شهردار این شهر ایراد در طراحی این سازه باعث خمیدگی ساختمان و همچنین کوتاه شدن یکی از ستونهای اصلی مجتمع مذکور شده است.
در سال ۱۳۹۲ وزارت راه و شهرسازی به عنوان ناظر عالیه ساختوساز در کشور، مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان را تحت عنوان «مراقبت و نگهداری از ساختمانها» تدوین، تصویب و ابلاغ کرد. طبق این مبحث، می بایست ایمنی سکونت در ساختمانها در دوره بهره برداری بصورت مستمر و در دوره های مشخص مورد ارزیابی و پایش قرار گرفته و به نوعی بهره برداری از ساختمان تضمین شود.
علیرغم این نقص در محتوا و وجود خلاء های قانونی به دلیل ابهام در شناسایی تخلف، متخلف و وظایف مراجع نظارتی و اجرایی و … موجب شد تا اجرای فرآیند پایش و مراقبت را با چالش مواجه سازد. هرچند پس از یک دهه سرانجام در سال ۱۴۰۲ پیش نویس آیین نامه اجرایی مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان با هدف تعیین تکلیف فرآیند نحوه نگهداری و تعمیر ساختمان تدوین و جهت نظرخواهی جامعه مهندسین منتشر شد. با این حال فرآیند نهایی شدن این آیین نامه و ابلاغ آن همچنان در هاله ای از ابهام قرار دارد. آیین نامه ای که با تصویب آن می توان گفت تکالیف دستگاهها و اشخاص حقیقی صنعت ساختمان در خصوص نگهداری و تعمیر ساختمان در زمان بهرهبرداری به صراحت تعیین می شود.
با تمام این تفاسیر در پرونده متروپل مطابق اخبار منتشره ۷۵ درصد مسئولیت وقوع حادثه متوجه سازنده و ۲۵درصد تقصیر برای مدیران و مسئولین درنظر گرفته شده بود. از این رو با توجه به اعلام جرم دادستانی بر علیه مالک، سازنده و طراح مجتمع مسکونی ۳۰ واحدی بندرامام می توان نقطه روشنی برای احقاق حقوق عامه ارزیابی شود. علاوه بر این انتظار می رود تا با تعیین تکلیف نهایی ساکنین مجتمع و حمایت های مالی و تسهیلاتی از آن ها فرآیند اقامت در مکانی جدید تا زمان ایمن سازی ساختمان فعلی انجام پذیرد و از بروز فاجعه احتمالی پیشگیری شود.
