عصر اولین ها// داریوش بهارلویی _ مدتی قبل بود که خبری از ساخت و شبیهسازی جهنم در کشور پیچید. ما به آن نمایشگاه یا محل نرفتهایم، اما حداقل این روزها شرایط خوزستان در پی ناترازیها و آتشسوزیها شاید کم از آن کار نمایشی نداشته باشد. اگرچه در این مواقع تمرکز بر سلامت جوامع محلی و نابودی محیطی قراردارد اما آتشسوزیهای گسترده در تالاب هورالعظیم و دیگر نقاط جهان که اغلب نتیجه بیتوجهی به اقلیم و دستکاری طبیعت است، فراتر از یک فاجعه محیط زیستی، تبعات اقتصادی سنگینی نیز به همراه دارد. این آتشسوزیها از هورالعظیم در مرز ایران و عراق تا جنگلهای آمازون و استرالیا، نه تنها اکوسیستمها را تخریب میکنند بلکه اقتصاد جهانی و منطقهای را با چالشهای جدی مواجه میسازند. دود ناشی از این حریقها، آلودگی هوا را تشدید کرده و سلامت جوامع را به خطر میاندازد، که خود هزینههای اقتصادی هنگفتی را به دنبال دارد.
از منظر اقتصادی، آتشسوزیهای زیستمحیطی منابع طبیعی ارزشمندی مانند جنگلها و تالابها را نابود میکنند. در هورالعظیم، کاهش پوشش گیاهی و تخریب زیستگاهها، ظرفیت تولید محصولات کشاورزی و شیلات را کاهش داده و معیشت جوامع محلی را تهدید میکند.
بر اساس گزارشهای جهانی، آتشسوزیهای جنگلی سالانه میلیاردها دلار خسارت به بخش کشاورزی، گردشگری و زیرساختها وارد میکنند. به عنوان مثال، بانک جهانی تخمین زده که آلودگی هوای ناشی از این آتشسوزیها تنها در ایران سالانه ۱.۸ میلیارد دلار هزینه مرگومیر و بیماریهای مرتبط با آن به اقتصاد تحمیل میکند. این خسارات شامل هزینههای درمان، کاهش بهرهوری نیروی کار و تخریب زیرساختهای شهری و روستایی است.
در مقیاس جهانی، آتشسوزیهای جنگلی بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ به طور متوسط سالانه ۱.۵ میلیون مرگ را به دنبال داشته که هزینههای اقتصادی آن از طریق کاهش نیروی کار و افزایش بار سیستمهای بهداشتی قابل توجه است. آلودگی هوای ناشی از دود این آتشسوزیها، سلامت عمومی را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. ذرات معلق و گازهای سمی مانند دیاکسید گوگرد، که از سوختن پوشش گیاهی منتشر میشوند، بیماریهای تنفسی نظیر آسم و برونشیت را تشدید میکنند.
سازمان بهداشت جهانی گزارش داده که آلودگی هوا سالانه ۷ میلیون مرگ زودرس را در جهان رقم میزند که بخش قابل توجهی از آن به آتشسوزیهای زیستمحیطی مرتبط است.
در خوزستان، دود ناشی از آتشسوزی هورالعظیم، تعداد بیماران تنفسی را بر مبنای برخی آمار تا ۶۰ درصد افزایش داده و فشار مضاعفی بر سیستم درمانی منطقه وارد کرده است. این وضعیت نه تنها هزینههای مستقیم درمان را بالا میبرد بلکه با کاهش حضور نیروی فعال در محیطهای کاری، بهرهوری اقتصادی را نیز کاهش میدهد. علاوه بر این، آتشسوزیها سرمایهگذاری خارجی و گردشگری را تحت تأثیر قرار میدهند.
ناامنی محیط زیستی و آلودگی هوا، مناطق گردشگری را غیرجذاب کرده و جریان سرمایهگذاری را مختل میکند. برای مثال در خاورمیانه و غرب آسیا، بحرانهای محیط زیستی مانند آتشسوزیها، رشد اقتصادی را از طریق کاهش سرمایهگذاری مستقیم خارجی تضعیف کردهاند.
این چرخه معیوب، اقتصاد محلی و جهانی را در تنگنا قرار داده و نیاز به اقدامات فوری برای مدیریت پایدار منابع طبیعی را بیش از پیش آشکار میسازد.
در نهایت، هزینههای اقتصادی و انسانی این بحرانها نشاندهنده ضرورت تغییر رویکرد در حفاظت از محیط زیست است تا از تبعات سنگینتر در آینده جلوگیری شود. تداوم این اتفاق که سالانه با آن روبرو هستیم فقط یک رویداد، ماحصل از خشکسالی و شدت گرمای هوا نیست. بلکه بازتاب رویکردی است که ما را به این نقطه رسانده است. هرچند فقط کشور ما مسئول فاجعه در منطقه هور نیست و عوامل مختلفی در آن درگیرند اما یک چیز را باید درک کرد. پیامدهای این شرایط همه را در نهایت از خود متضرر مینماید. این که کشور ترکیه چگونه سد ساخته، طرحهای کشور عراق و ایران چیست و حتی دورترها چگونه با زمین رفتار میکنند، هیچ حاشیه امنی برای کسی ایجاد نمیکند. اینجا دود و خفگی، جایی سیلاب و رانش زمین، جای دیگر شاید زلزله و طوفان و یا سونامی و آتشفشان و فوران ویروسهای ناشناخته و مرگبار. فقط آسیاب به نوبت.
- منبع خبر : خوزی ها
