عصر اولین ها// منوچهربرون: در سالهای اخیر، جشنوارههای فرهنگی و هنری متعددی با عناوین گوناگون در استان خوزستان و دیگر نقاط کشور برگزار میشود؛ از جشنوارههای شعر و داستان گرفته تا تئاتر، موسیقی، فیلم، هنرهای تجسمی و آیینهای بومی و محلی. بیتردید برگزاری چنین رویدادهایی، اگر بر پایه برنامهریزی علمی و نیازسنجی فرهنگی باشد، میتواند به کشف استعدادها، تقویت هویت فرهنگی و پویایی جامعه هنری کمک کند. اما پرسش اساسی این است که دستاورد واقعی این جشنوارهها برای استان چیست و خروجی ماندگار آنها کجاست؟
بسیاری از جشنوارهها با صرف هزینههای قابل توجه برگزار میشوند، اما پس از پایان مراسم اختتامیه، تنها چند عکس یادگاری، لوح تقدیر و گزارش عملکرد اداری از آنها باقی میماند. کمتر دیده میشود که نتیجه این رویدادها به تربیت نسل جدید هنرمندان، تولید آثار ماندگار، ایجاد اشتغال فرهنگی یا شکلگیری جریانهای هنری پایدار منجر شود.
از سوی دیگر، یکی از چالشهای مهم در مدیریت فرهنگی، موازیکاری میان دستگاهها و نهادهای مختلف است. گاه چند سازمان با اهدافی تقریباً مشابه، جشنوارههایی نزدیک به هم برگزار میکنند؛ در حالی که اگر این ظرفیتها، بودجهها و نیروهای انسانی در قالب یک رویداد بزرگ، مشترک و تخصصی تجمیع شوند، هم هزینهها کاهش مییابد و هم کیفیت و اثرگذاری برنامهها افزایش پیدا میکند.
فرهنگ، عرصهای برای رقابت سازمانها نیست؛ عرصهای برای همافزایی و همکاری است. زمانی که هر دستگاه تنها به دنبال ارائه گزارش عملکرد خود باشد، فرصتهای ارزشمند برای خلق آثار فاخر و حمایت از هنرمندان از دست میرود. در مقابل، برنامهریزی مشترک میان نهادهای فرهنگی میتواند جشنوارههایی ملی و حتی بینالمللی را رقم بزند که نام خوزستان را بیش از پیش در عرصه فرهنگ و هنر مطرح کند.
جشنواره زمانی موفق است که پس از پایان آن، چرخه آموزش، تولید و حمایت همچنان ادامه داشته باشد. هنرمندان جوان شناسایی شوند، آثار برگزیده منتشر یا اجرا شوند، کارگاههای آموزشی شکل بگیرد و ارتباط میان استادان و نسل تازه هنر تداوم یابد. در غیر این صورت، جشنواره تنها رویدادی چندروزه خواهد بود که تأثیر آن با خاموش شدن چراغهای سالن به پایان میرسد.
استان خوزستان با پیشینه غنی فرهنگی، ادبی و هنری، ظرفیت آن را دارد که میزبان رویدادهایی جریانساز باشد؛ اما این مهم نیازمند مدیریت فرهنگی منسجم، پرهیز از پراکندگی، استفاده از نظر صاحبنظران و ارزیابی دقیق نتایج هر برنامه است. باید از خود بپرسیم هر جشنواره چه مسئلهای را حل کرده، چه استعدادی را پرورش داده و چه سرمایهای برای آینده فرهنگ استان به یادگار گذاشته است.
فرهنگ با تعدد جشنوارهها رشد نمیکند؛ با کیفیت برنامهها، استمرار حمایت، پرورش استعدادها و مدیریت هماهنگ شکوفا میشود. اگر جشنوارهها از یک رویداد تشریفاتی به یک فرآیند آموزشی، پژوهشی و تولیدی تبدیل شوند، آنگاه میتوان گفت هزینههای فرهنگی، سرمایهگذاری برای آینده استان بوده است، نه صرفاً ثبت چند گزارش اداری در پایان هر سال.
- منبع خبر : منوچهر برون
