عصر اولین ها//پدیده دستفروشی دارای ابعاد مختلفی است. از یک سو، دستفروشان افرادی هستند که به دلیل بیکاری و نیاز به تأمین هزینههای زندگی، ناگزیر به فعالیت در این حوزه میشوند. از سوی دیگر، موضوعاتی همچون زیبایی و نظم شهری، مسائل امنیتی و انتظامی، و همچنین حقوق و کسبوکار بازاریان محترم خیابان نادری مطرح است.
تجربه نشان داده است که برخورد قهری و استفاده از زور، راهکار مناسبی برای جمعآوری دستفروشان نیست. در همین راستا، در سال ۱۳۹۵، فرمانداری اهواز با تشکیل بیش از ۵۰ جلسه و هماهنگی تمامی دستگاههای ذیربط از جمله شهرداری، نیروی انتظامی، اتاق اصناف، دادگستری، اداره اطلاعات و سایر نهادهای مرتبط، اقدام به بررسی و ارائه راهکار کرد.
در این فرآیند، خودِ دستفروشان نیز مشارکت داشتند و یک هیئت ۱۵ نفره از میان آنها انتخاب شد. این هیئت، با همکاری شهرداری اهواز، نسبت به شناسایی مکان جدیدی برای ساماندهی دستفروشان اقدام کرد. در ادامه، با خطکشی، نصب کانکس و تعبیه سطلهای زباله، محیطی مناسب برای فعالیت دستفروشان فراهم شد. همچنین، مدیریت این بازارچه به خود دستفروشان واگذار شد.
نتیجه این اقدام، خلوت شدن خیابان نادری و کاهش هرجومرج ناشی از دستفروشی در این محدوده بود. در عین حال، دستفروشان نیز در فضایی آرامتر و با درآمد بیشتر، به فعالیت اقتصادی خود ادامه دادند.
این تجربه موفق نشان میدهد که با سپردن مسئولیت به خودِ دستفروشان، که افراد زحمتکش و شریف جامعه هستند، میتوان این معضل را بهدرستی مدیریت کرد. از این رو، اجرای دوباره این مدل، میتواند راهکاری پایدار برای ساماندهی دستفروشان و ایجاد تعادل میان حقوق آنان و نیازهای شهری باشد.
اسماعیل ارزانی بیرگانی
