عصر اولین ها//در دنیای مدیریت مدرن، “مشارکت های مردمی” نه یک شعارِ تزئینی برای ارائه گزارش ها بلکه ستون فقرات “توسعه پایدار” و تنها راهِ خروج از بحران های تکراری است. تاریخ نشان داده است که وقتی مشارکت های اجتماعی به شکل واقعی در بدنه تصمیم گیری ها حضور داشته باشند، هم شکاف های اجتماعی پر می شود و هم موج های عظیم بی اعتمادی و نارضایتی، فروکش می کند. اما متأسفانه در استان خوزستان، ما با نوعی “تفسیر کژفهم” از این مفهوم روبرو هستیم.
ما در هفته ی دولت، شاهد ویترینی پر زرق و برق از عملکردها و خدمتگزاری ها هستیم، نمایشگاهی که گویی تمام تلاش مدیریت ارشد استان بر این است که نشان دهد ” همه چیز عالی است”. اما سوال بنیادین این است: این دست آوردها متعلق به کیست؟
اگر دولت و ملت واقعا ” شرکای استراتژیک” هستند، پس چرا در نمایشگاهی رسمی، شریک استراتژیک (سازمان های مردم نهاد) حتی حق داشتن یک غرفه برای معرفی خدمات خود را ندارند؟
این بی توجهی متولیان و مدیران ارشد استان نسبت به سمن ها، نه یک غفلت ساده، بلکه نشانه ی ” عدم باور به مشارکت” است.
واقعیت تلخی است این برخورد دوگانه دولت مردان که در زمان بحران ها، طوفان ها، کم آبی ها، جنگ ها، تحریم ها و مشکلات اجتماعی، همه نگاه ها به سمت مردم و مشارکت های مردمی است و آن ها را به عنوان بازوی توانمند دولت می دانند. اما به محض این که نوبت به جشن گرفتن و نمایش موفقیت ها می رسد، سمن ها ناپدید می شوند!، گویی سمن ها فقط برای پاکسازی آثار ناکامیها ایجاد شده اند، نه برای شریک شدن در افتخارات. این یعنی دولت به جای شریک به دنبال خدمتگزار است. وقتی دولتی در بحران ها و مشکلات به مقاومت و مشارکت مردم تکیه می کند اما در زمان جشن و پیروزی فقط خودش را می بیند و مردم را از صحنه به در می کند، این همان ” خودخواهی مدیریتی” است که اعتماد عمومی را به خاک سیاه می نشاند.
بسیار عجیب است وقتی می بینیم فردِ اول استان، بارها برای نشست ها و حشر و نشر با اصحاب رسانه و مطبوعات و گروه های سیاسی وقت می گذارد اما حتی نمیداند خانه سمن ها کجاست یا نقش حیاتی تشکل ها در ساختار استان چیست! وقتی متولیان عزیز در هفته تشکل ها به بهانه های مختلف از اجرای برنامه های مناسبتی شانه خالی می کنند و به ارسال یک پیام خشک و خالی و یا یک مراسم بی کیفیت و با تاخیر بسنده می کنند، در واقع “هفته تشکل ها” را سخره می گیرند.
پیام این رفتار دوگانه واضح است:
” موفقیت ها متعلق به دولت، و شکست ها و ناکامی ها به گردنِ مردم و سمن هاست!”
باید پذیرفت تا زمانی که مدیریت ارشد استان، سمن ها را نه به عنوان ” شریک استراتژیک در توسعه” بلکه به عنوان “تجهیزات مدیریت بحران” ببینند، هر نمایشگاهی تنها یک ” فقط نمایش ” خواهد بود.
ما به دنبال نمایشگاهی نیستیم که فقط از دست آوردهای فرضی دولت بگوید؛ ما به دنبال ساختاری هستیم که در آن، دست آوردِ واقعی، حاصل همکاری و مشارکت واقعی میان ” دولت پاسخگو” و ” ملتِ مشارکت کننده” باشد.
جا دارد از مدیرکل محترم میراث فرهنگی استان بابت ارائه پیشنهاد غرفه به سمن ها قدردانی کنم اما از قدیم گفته اند؛ حرمت امامزاده با متولی است.
در نهایت، باید به این نکته اشاره کنم که سازمان های مردم نهاد و تشکل های اجتماعی، نه در پی ” سهم خواهی” از کانونِ توجه هستند، و نه به دنبال ایجاد حاشیه های بی مورد؛ ما در جستجوی جایگاهی هستیم که در آن، مشارکت از یک واژه ی تبلیغاتی به یک ” واقعیت اجرایی” بدل شود. ما به دنبال سهم در نمایش ها نیستیم، بلکه به دنبالِ نقش آفرینی در حل معضلات و رفع آسیب های اجتماعی هستیم.
باید دانست که با تمامِ این بی مهری ها، با تمامِ این نادیده گرفته شدن ها و با تمامِ این حصارهای اداری، سمن ها هرگز صحنه ی خدمتگزاری را ترک نخواهند کرد. ما نه با وعده های سیاسی، که با نیاز واقعی مردم پیوند خورده ایم و این پیوند، بسیار مستحکم تر از هر نمایشگاهی است. ما به راه روشن خود، در مسیرِ خدمت به جامعه و به نبرد با معضلات اجتماعی ادامه می دهیم؛ چرا که حضور ما، نه از لطف مدیریت، که از وظیفه ی انسانی و مدنی ماست.
باشد تا با تغییر نگاه جدی مسئولان و توجه ویژه به ظرفیت های نهفته در مشارکت های مردمی و سرمایه های اجتماعی، شاهد مشارکت واقعی دولت و ملت و کاهش آسیب ها و معضلات موجود در استان زرخیز و محروم خوزستان باشیم.
زاهد مهمدی کرتلایی- فعال اجتماعی و نماینده سازمان های مردم نهاد استان خوزستان
